از علل تا درمان آب مروارید

بیماری کاتاراکت یا آب مروارید هنگامی به وجود می آید که عدسی چشم دارای تیرگی شده و فرد شفافیت بینایی خود را از دست می دهد.این بیماری می تواند باعث تاری دید شود و در مراحل انتهایی باعث می شود که فرد نتواند کارهای روزمره ی خود را انجام دهد. علت این امر تغییرات متابولیک در رشته های عدسی چشم می باشد. برای رفع این مشکل با جراحی کاتاراکت عدسی را از چشم خارج کرده و با لنز مصنوعی جا به جا می کنند. در صورت مراجعه به یک چشم پزشک خوب، این جراحی، بسیار سبک بوده و دوره نقاهت پایینی خواهد داشت.

آب مروارید چشم چیست؟

آب مروارید چشم به حالت تیرگی و کدری چشم گفته می شود که با افزایش سن رخ می دهد و در واقع می تواند بخش طبیعی از علائم پیری باشد. برای درمان این بیماری باید جراحی آب مروارید چشم انجام گیرد. آب مروارید چشم می تواند سبب بروز مشکلاتی در بینایی، رانندگی و مطالعه شود. شفافیت عدسی چشم با گذشت چشم کم تر شده و این یک روند طبیعی محصوب می شود که افراد بالای 65 سال را درگیر خود می کند.

چه عللی سبب آب مروارید چشم می شود؟

یک سری عوامل می توانند این بیماری را وخیم تر کنند و سرعت رشد آن را بیش تر کنند، از جمله این عوامل می توان به تغذیه نامناسب، اختلالات متابولیکی و قرار گرفتن زیاد در زیر نور خورشید اشاره کرد. افزایش سن از مهم ترین علل این بیماری است.

با افزایش سن و یا دیگر دلایل، عدسی چشم که ساختار منحصر به فردی دارد، می تواند بیش از هر چیز دیگری آسیب پذیر باشد. عدسی ها برخلاف دیگر ساختارهای اپیتلیومی بدن نمی توانند سلول های غیر قابل حیات را از بین ببرند. بر اثر گذشت زمان، سلول ها در مرکز لنز فشرده می شود و شفافیت خود را به طور کامل از دست می دهد.

آب مرواری انواع مختلفی دارد که بیماری که ایجاد می شود می تواند مربوط به نوع آن باشد :

آب مروارید وابسته به سن

شایع ترین نوع کاراکت، مربوط به کاتاراکت وابسته به سن است.

افزایش سن همیشه از علل اصلی آب مروارید محسوب می شود. پاتوژنز آن به دلیل اثرات تخریبی است که بر روی ساختار سلولی اتفاق می افتد که با پیری رخ می دهد. بعضی از همبستگی‌های آناتومیکی و فوق ساختاری کدورت لنز شناخته شده است، اگرچه مکانیسم‌های دقیق بیماری‌زایی مشخص نیست. بیماری ماکولای چشم، بیماری است که در اثر افزایش سن رخ می دهد و وابسته به سن است.

آب مروارید غیر وابسته به سن

آب مرواریدی که وابسته به سن نباشد، می تواند بر اثر هر نوع ضربه و یا اسکلریت که وابسته به اسکلریت نکروزان است، اتفاق بیفتد. از عوامل دیگر ابتلا به این نوع از آب مروارید چشمی، تابش تومور به داخل چشم، بیماری های سیستمیک همچون دیستروفی میوتونیک و استفاده از کورتیکواستروئیدهای موضعی و آنتی کولین استرازهای موضعی اشاره کرد.

نشانه های بیماری آب مروارید چشم چیست؟

آب مروارید چشم بیماری است که پیشرفت آن بدون درد است و نشانه های آن در افراد مختلف متفاوت است. علائم این بیماری در بیماران دو طرفه بوده و از مشکلاتی همچون دید در شب و خواندن علائم جاده می توان نام برد. بیش تر این علائم را می توان در سن بالای 60 سالگی تجربه کرد.

بیشتر موارد در بیماران بالای 60 سال اتفاق می‌افتد. افراد جوانتر مبتلا به آب مروارید احتمالاً دارای عوامل خطر مانند دیابت شیرین یا استفاده از استروئیدهای سیستمیک هستند. بیماران در هر سنی به دلیل ضربه شدید چشم دچار آب مروارید می‌شوند. تظاهرات بالینی آب مروارید وابسته به سن و غیر وابسته به سن یکسان است.

در بسیاری از بیماران، پیش از شروع کدر شدن عدسی که بینایی را کاهش می‌دهد، نزدیک بینی افزایش می‌یابد. این افزایش نزدیک بینی، که “تغییر نزدیک بینی” نامیده می‌شود، ناشی از افزایش قدرت شکست عدسی است که به تدریج تبدیل آب مروارید می‌شود و می‌تواند با پیشرفت کدری و تاری ادامه یابد. بیماران بیشتر مشکل در دوربینی گزارش می‌دهند و برخی ممکن است توجه داشته باشند که دید نزدیک آنها بهتر است. نیاز به آپدیت نسخه عینک در فواصل بیشتر قبل از ایجاد کدری و تاری امری معمول است.

چگونه می توان از آب مروارید پیشگیری کرد؟

برای محافظت از چشم ها و پیشگیری از آب مروارید و یا به تاخیر انداختن آن باید یک سری اقدامات انجام داد که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

ترک مصرف دخانیات و سیگار
استفاده از کلاه لب دار و عینک های آفتابی در آفتاب
خوردن غذاهای سالم از جمله میوه جات و سبزیجات ( به خصوص سبزیجات تیره و برگ دار همچون کلم سبز، اسفناج و …)

شواهد مربوط به مکمل‌ های مولتی ویتامین چشم متضاد هستند و هیچ توصیه روشنی برای مفید بودن مصرف ویتامین در پیشگیری از آب مروارید وجود ندارد. اگرچه استفاده از استروژن پس از یائسگی (بیش از 10 سال) ممکن است خطر ابتلا به آب مروارید هسته ای را کاهش دهد، .
معاینه گشادی مردک چشم* (Get a dilated eye exam) را انجام دهید- اگر سن شما 60 سال یا بیشتر است، حداقل هر 2 سال یک بار یک این تست را انجام دهید.

چگونه آب مرواريد تشخيص داده می شود؟

معاینه چشمی توسط یک چشم پزشک خوب می تواند در میزان پیشرفت این بیماری بسیار موثر باشد. همچنین با این معاینه می توان کاهش دید و ناراحتی را مشخص کرد. مشکلاتی نظیر اختلالات شبکیه چشم و عصب بینایی سبب کاهش دید می گردد. در صورت داشتن چنین مشکلاتی قبل از جراحی، ممکن است حتی پس از جراحی نیز این مشکلات برطرف نشوند و در دید افراد بهبودی حاصل نشود.

جراحی کاتاراکت چگونه انجام می شود؟

برای انجام جراحی کاتاراکت در صورتی که بیمار دارای بیماری های زمینه ای مانند فشار خون، دیابت و بیماری ایسکمی قلبی ( کم رسیدن خون به عضلات قلب) نباشد می توان از بیهوشی استفاده کرد و یا عمل به صورت سرپایی انجام می شود.

در طی مراحل جراحی در ابتدا در چشم بیمار قطره ی بی حسی ریخته می شود و در صورت لزوم به بیمار آرام بخش داده می شود.
گوشه قرنیه به مقدار بسیار کمی برش داده می شود.
با استفاده از ابزار اولتراساند فرکانس بالا عدسی تیره شده ی چشم به ذرات کوچک تری شکسته می شود.
با کمک ساکشن ذرات عدسی از چشم خارج می شوند.
بعد از خارج شدن به طور کامل ذرات عدسی قدیمی از چشم، جراح لنز جدید را در محل قبلی قرار می دهد.
جراحی تمام شده و برش قرنیه به مرور زمان و بدون نیاز به بخیه بسته می شود.
یک محافظ روی چشم جراحی شده قرار می گیرد.

لنزهای جراحی کاتاراکت چگونه عمل می کنند؟

عدسی چشم به طور طبیعی قابلیت انطباق دارد به این معنا که اگر فردی به نزدیک نگاه کند دید برای نزدیک تنظیم میشود و اگر به دور نگاه شود، دید متناسب برای دور تنظیم می شود.درعموم لنزهای جایگزین عدسی قابلیت انطباق وجود ندارد و این لنز ها برای اصلاح دوربینی تنظیم شده اند. به همین دلیل در برخی از افراد بعد از جراحی کاتاراکت نیاز به عینک نزدیک بینی خواهند داشت. این نوع لنزها تک کانونه هستند.

لنزهای داخل چشمی استفاده شده در جراحی کاتاراکت به لنزهای IOL معروف هستند. در بررسی های نوین سعی بر این است که نوعی از این لنزها در جراحی ها استفاده شوند که تا حد خوبی می توانند جایگزین لنز طبیعی بوده و علاوه بر دور زاویه دید بیمار برای نزدیک را نیز تنظیم کند و همچنین که برای اصلاح پیرچشمی به طور همزمان با آب مروارید به کار می روند. این لنزها دو کانونه و یا چند کانونه هستند و بعد از جراحی دید خوبی به بیماران می دهند. افرادی که این عمل را انجام داده اند تا اخر عمر خود به عینک نیاز نخواهند داشت.

در برخی موارد در صورتی که بیمار دارای آستیگمات باشد همزمان با جراحی آب مروارید لنز توریک در چشم کاشته می شود که مشکل آستیگمات تا شماره ی 6 دیوپتر را برطرف خواهد کرد.

اقدامات لازم قبل از انجام عمل کاتاراکت چشم

برای موفقیت و نتیجه هرچه بهتر در عمل کاتاراکت چشم لازم است تا قبل از جراحی اقدامات بخصوصی انجام شود که در ادامه برخی از آن ها را مطرح می کنیم :

اگر قرار به جراحی کاتاراکت باشه از بیماران درخواست می شود که تا 12 ساعت قبل از عمل چیزی نخورند زیرا ممکن است عمل به بیهوشی نیاز داشته باشد ودر هرگونه بیهوشی لازم است که معده بیماران خالی باشد.
چشم پزشکان به بیماران توصیه می کنند تا از استفاده ی هرگونه دارویی که باعث افزایش خونریزی چشم شود خودداری کنند.
در آقایان برخی داروهای پروستات می تواند در ورند طبیعی جراحی اختلال ایجاد کند، بنابراین اگر از داروی خاصی استفاده می کنید حتما اب پزشک خود درمیان بگذارید.
قطره های بعد از عمل خود را بر اساس دستور پزشک مصرف کنید.
با همراه برای انجام عمل مراجعه بفرمایید.

مراقبت های بعد از جراحی کاتاراکت

باید بدانید که تا بهبودی و کامل شدن قدرت بینایی بعد از جراحی کاتاراکت چند روزی زمان لازم است و برای تسریع سرعت بهبودی نیاز به مراقبت های بعد از جراحی کاتاراکت می باشد.درمراقبت های بعد از جراحی کاتاراکت باید به نکات زیر توجه داشته باشید :

بعد از عمل تا مدتی احساس خارش و فشار در چشم خواهید داشت، به هیچ عنوان چشم خود را نمالیده و یا فشار ندهید.
بعد از جراحی توسط پزشک ویزیت شوید و برای ویزیت های بعدی به ترتیب، دو روز بعد، یک هفته و یک ماه بعد به پزشک مراجعه فرمایید.
تا چند روز بعد از عمل از پچ محافظ خود استفاده کنید و سعی کنید چشم در هنگام استراحت تحت فشار قرار نگیرد.
در صورت استحمام از ورودی آب به چشم خود تا یک هفته خودداری فرمایید و برای دوش گرفتن حتما با پزشک مشورت کنید.
بعد از دو روز فشار و خارش چشم شما کمتر خواهد شد.

در صورتی که در طول روند درمانی خود هر کی از موارد زیر را مشاهده کردید سریعا با پزشک متخصص خود مطرح فرمایید: